|
| |
| |
We Trouwen Als De Keizer Komt
INHOUD :
Lieven, de zoon van de Gentse leerfabrikant Bauwens, is reeds als jongen
bezeten van machines. Als hij dertien is, haalt zijn vader hem van het
college om hem 'de stiel te leren kennen'. Vader Bauwens vindt machines
maar weggegooid geld, vermits arbeiders zo goedkoop zijn. Hij stuurt
zijn zoon naar Undershell, een Engelse zakenrelatie. Hier maakt Lieven
kennis met de beginnende Industriële Revolutie ... en met Undershells
dochter Violet, zijn eerste liefde. Bij een andere zakenrelatie ontmoet
hij zijn tweede, levenlange liefde: Jenny, de geperfectioneerde
spinmachine. In 1789 overlijdt Lievens vader. Hij keert terug naar Gent,
waar hij getuige is van de snelle politieke veranderingen: de Franse
Revolutie, de opstand tegen keizer Jozef II. De troebele tijden
betekenen fortuin voor ondernemende zakenlui als de familie Bauwens. In
niet minder dan 32 reizen smokkelt Lieven machineonderdelen en Engelse
technici naar het Continent, waar hij in Passy, bij Parijs in 1799 een
eerste textielfabriek opent, daarna een in Drongen, bij Gent. Uit
Engeland heeft Lieven ook Mary meegebracht, de dochter van zijn oude
zakenvriend Hulse, die smoorverliefd is op hem en met hem wil trouwen.
Als consul Napoleon aan de macht komt, breken gouden tijden aan voor
ondernemers en arbeiders. De fabrikanten kunnen de vraag naar machinaal
vervaardigde stoffen nauwelijks bijhouden; de werkloosheid smelt weg en
de lonen bereiken een ongekend peil ... tot Napoleons Continentaal
Stelsel de aanvoer van grondstoffen blokkeert. In 1807 is Lieven
praktisch bankroet. In 1809 trouwt de 41-jarige Lieven eindelijk zijn
25-jarige Mary, als Napoleon naar Gent komt (vandaar de titel). Lieven
ontvangt financiële en andere eerbewijzen van de keizer, maar zijn zaken
komen er nooit meer bovenop. In 1822 sterft Lieven Bauwens, één jaar na
Napoleon. Hij wordt begraven op het Père Lachaise-kerkhof te Parijs.
Bespreking
Ballegeer tekent Bauwens als een gehaaid zakenman, geobsedeerd door de
mogelijkheden van het stoomtijdperk. Maar ook als een sociaalvoelend
man: zijn eerste machines dienen om het smerige werk van de leerlooiers
te verlichten. Aan zijn arbeiders betaalt hij voor die tijd ongehoord
hoge lonen. Toch komt zijn karakter nooit volledig uit de verf. Ook Mary
vertoont weer heel wat van de irritante trekken waaraan Ballegeers
meisjesfiguren constant lijken te moeten lijden.
Maar de echte protagonist is de tijdgeest. En hier toont de auteur zich
op zijn best. Het collegeleven onder het Oostenrijks Bewind, het
Directoire, de strubbelingen met de Kerk rond de verkoop van kerkelijke
bezittingen, het zogenaamde 'zwart goed'; de riskante reizen naar
Engeland...
Hij schuwt evenmin de minder fraaie kanten: de onmenselijke
omstandigheden in de sloppenwijken met hun onvoorstelbare hygiënische
situatie; de kinderarbeid, waarbij kinderen van twaalf misbruikt worden
door ploegbazen. En als contrast: de comfortabele luxe van de burgers,
voor wie de vrijmetselarij een modetrend is; de verspillingen onder het
decadente Directoire... ideaal om jonge lezers onder te dompelen in de
sfeer van een bewogen tijdperk.
Gemaakt door Jonas Van Duyse
|
|
|
