Het verhaal het parfum

Achtendertig jaren in de 18de eeuw zijn inmiddels verstreken wanneer Jean-Baptiste Grenouille geboren wordt. Zijn o-zo dankbare (dit begrijp ik niet, de moeder was volgens mij iemand met losse relaties die geen kinderen wou/kon onderhouden) moeder laat hem onbezorgd en zonder enige wroeging op straat achter, waar de wanordelijk geplaatste kasseien van de ‘Rue aux Fers’, de meest stinkende straat van Parijs, het levenslicht van de pasgeborene weerkaatsen. Wanneer de moeder opmerkt dat de huilende baby de aandacht van de voorbijgangers trekt wil ze hem vermoorden. Het onmens wordt op heterdaad betrapt en wordt diezelfde dag nog terechtgesteld op de markt van Parijs. (het zit eigenlijk zo: ze valt flauw, trekt aandacht, mensen vragen zich af wat dat bloed aan haar rok is, ze komt bij, vlucht weg, mensen horen kind dat net begint te wenen, ze wordt gearresteerd, ze bekend dat ze het kind wou laten creperen -> niet met mes vermoorden, ze wordt veroordeeld) La Fosse, de wijkagent die belast is met de zaak, laat de voogdij van het kind over aan het ‘Saint-Merri klooster’ (nadat verschillende vrouwen weigerden het kind te voeden, want het was te gulzig). Maar de pater van het klooster die verantwoordelijk gesteld is voor het algemeen welzijn van het weeskind beweert dat de pasgeborene een afstammeling is van de duivel, aangezien Grenouille geen lichaamsgeur bezit (die theorie heeft hij van een min). Toch kan de pater met zijn belachelijke argumentatie de agent niet overtuigen van het feit dat het hier wel degelijk om een duivelskind zou gaan. De geestelijke blijft echter het voogdijschap weigeren zodat de wijkagent zich genoodzaakt ziet ten huize van Madame Gaillard, een pleegmoeder, aan te kloppen. (de pater vindt zelf die oplossing, de wijkagent speelt al lang niet meer mee dacht ik) Hier wordt Jean de komende 8 jaar onder haar hoede geplaatst. Door zijn aartslelijke, kleine gestalte en zijn bijzondere bezigheden wordt Grenouille moeilijk geaccepteerd door de rest van Gaillard’s kinderen. Jean tracht zich te verdiepen in zijn eigen fantasiewereld en hij gedraagt zich als een buitenbeentje. Na Gaillard’s dood (ze ontdekt dat hij vreemde gaven bezit en wil van hem af, dus verkoopt ze hem aan een leerlooier -> p.31) komt de wees terecht bij een leerlooier, Grimal genaamd. Grimal verplicht Jean-Baptiste hard te werken waarbij Jean er in slaagt enige status te verwerven: Jean is namelijk immuun geworden tegen een gevaarlijke leerlooierziekte waardoor hij veel meer werk dan de andere leerlingen kan verrichten. Ondertussen is Grenouille zich ook al bewust geworden van het feit dat zijn reukorgaan zich overontwikkeld heeft. Hij is in staat elke geur (hoe complex het luchtje ook mag zijn samengesteld) te ontleden, op te slaan in zijn geheugen en op elk moment van de dag diezelfde geur weer op te snuiven.

Hij beschouwt ‘la ville de Paris’ als het rijk der geuren en hij wil dan ook alle uithoeken van Parijs olfactorisch waarnemen. Wanneer hij dan op reuktocht gaat wordt hij plots verrast door een nieuwe geurbron. Deze opmerkelijke geur, die hij nog nooit eerder geroken had, kwam van een mooi, roodharig meisje. Het meisje in kwestie liet hem koud, het was haar geur die hij moest hebben en dus vermoorde hij haar in koelen bloede, waarna hij haar geur zorgvuldig bewaarde en opsloeg in zijn geheugen.

Op een zekere dag krijgt hij van Grimal de opdracht een leren lap te bezorgen aan de Parijse parfumier ‘Guiseppe Baldini’. Deze ongelukkige en weinig creatieve parfumier is wanhopig op zoek naar een nieuw soort parfum om zijn lederen vellen te besproeien. Wanneer Jean bij Baldini aanklopt trekt hij woedend de deur open en rukt hij de lederen vellen uit Grenouille’s handen. Ongevraagd stapt de jongen de winkel binnen en begint hij geheel instinctief een eigenzinnige parfum te creëren. (is Baldini woudend? Dat herinner ik me niet meer. Ik weet wel: Na een woordenwissel krijgt Jean de kans om te bewijzen dat hij de perfecte hulp is door een parfum te creëren dat Guiseppe al zo lang trachtte na te maken.-> geen eigenzinnig parfum) De stomverbaasde Guiseppe moet tot zijn grote ergernis vaststellen dat de geur ontzettend lekker ruikt. Onmiddellijk snelt de vakman zich naar Grimal en na een kort gesprek koopt hij zijn leerling over. Hoewel Baldini Grenouille de komende drie jaren zou uitbuiten ervaarde Jean-Baptiste zijn dagdagelijkse klusjes eerder als een amusant tijdverdrijf. Wanneer hij beseft dat hij lang niet alle geuren, zoals glas, hout, enz…kan namaken groeit de frustratie en wordt Grenouille ernstig ziek. Als hij dan te horen krijgt dat er nog andere geurtechnieken dan alleen maar persen en destilleren bestaan, geneest Grenouille als bij wonder. Guiseppe, die weet dat hij zijn rijkdommen aan Jean te danken heeft, gunt hem de gelegenheid naar het Zuiden van Frankrijk te reizen waar de meer gesofisticeerde geurmethoden hem opwachten. Enkele uren na zijn vertrek stort het huis van Baldini in. Door de overvloedige regenval kon de stenen brugconstructie, waarop het huis van Baldini was gebouwd, niet meer standhouden. De hele zaak stortte in een mum van tijd de Seine in zodat er van de hele inboedel niets meer te redden viel. Letterlijk alles spoelde met de rivier mee: de destillatieketel, Meneer en Mevrouw Baldini, de geurmiddelen, alsook het boekje met de parfumformules.

Grenouille is er zeker van dat zijn neus hem de juiste weg aanwijst, het fungeert als kompas. Op zijn weg naar het zuiden wordt Jean-Baptiste verliefd op de heerlijk gezonde buitenlucht van het Franse platteland. Tijdens een fikse regenbui schuilt (was het om te schuilen of ruikte hij dat daar de minste mensen waren, want intussen heeft hij toch al een afkeer van de mensengeur?) de jongeman in een holte van een grot . Hier heeft Grenouille het naar zijn zin en hij valt er in een diepe slaap. Totaal onbewust droomt hij zeven jaar lang (gaat hij niet drinken en eet hij niet?) aan een stuk door. Opeens schiet J-B wakker, zijn droom was eerder op een nachtmerrie gaan lijken toen hij in zijn slaap ontdekte dat hij geen lichaamsgeur bezat. De jongeman was misselijk, razend en tegelijk diep verontwaardigd als hij vaststelde dat hij inderdaad niet geurde. Hij verliet meteen de grot en zette onmiddellijk zijn tocht naar het Zuidelijke Frankrijk verder. Grenouille zag er verschrikkelijk uit: hij had een meterslange baard die bijna zo lang was als zijn vingernagels. Toen Taillade-Espinasse, een Franse wetenschapper, vernam dat er in Pierrefort een individu was aangetroffen dat zeven jaar lang in een grot verbleven had, volledig omsloten van de buitenwereld en omgeven door het aardgas dat zich in de grot bevond, begaf hij zich zo snel mogelijk naar het dorpje waar hij zocht naar de befaamde holbewoner. Eenmaal Grenouille te hebben gevonden, oefende hij allerlei experimenten op hem uit en probeerde de wetenschapper dit gebeuren theoretisch zo goed mogelijk te verklaren.

Zijn ‘fluidale theorie’ wordt een succes en Espinasse een beroemd geneesheer. Als het proefkonijn zit te fantaseren over de samenstelling van zijn meesterlijk parfum, filosofeert Espinasse over de eeuwige jeugd. De overmoedige wetenschapper is van plan om zich na de beklimming van de ‘Pic du Canigou’ op grote hoogte bloot te stellen aan de meest zuivere en vitale lucht van de wereld. Hij is er zeker van dat deze blootstelling hem de eeuwige jeugd schenken zal en hij als jongeling zal terugkeren; maar zijn theorie stuikt in elkaar als hij het leven laat tijdens de beklimming van de berg. … Van groot belang voor Jean-Baptiste is dat Espinasse hem de mogelijkheid biedt tot het creëren van een eigen mensengeur. Jean slaagt hier natuurlijk in en na zich met dit parfum te hebben besprenkeld neemt Grenouille voor het eerst in zijn leven een gevoel van voldoening en geluk waar. Ineens schiet een waanzinnig idee hem te binnen : “ Ik creëer een parfum dat alle mensen van mij houden doet.” Om dit te kunnen verwezenlijken moet Jean eerst in het Zuiden van het land zien te geraken, pas dan kan hij in zijn levensopdracht slagen.

Met een rugzak dat hem voorziet van de nodige middelen trekt Grenouille naar Grasse, een typische Zuid-Franse stad. Guiseppe sprak altijd met veel genoegdoening over deze handelsmetropool van geurstoffen, parfumerie- en zeepwaren. Tijdens zijn wandeling doorheen de stad snuift Jean de geur van het roodharige meisje in Parijs weer op; Jean ziet zijn levensdroom in vervulling komen. Dit keer is de geur afkomstig van een jong en kwetsbaar meisje. De geurspecialist is vast en zeker van plan deze geur te gebruiken in de zoektocht naar zijn liefdesparfum. Maar dan, zo oordeelt hijzelf, zal hij nog een tweetal jaren moeten wachten alvorens het meisje en haar onweerstaanbare lijfgeur pas echt tot rijping komen. Tot Jean’s grote verbazing en ten alle frustratie moet hij vaststellen dat de geur vergankelijk is. Zijn geheugen is niet in staat de geur op te slaan en dat maakt dat de geurbron uitputtelijk is. (p. 192 - …) Zijn geheugen is wel in staat de geur op te slaan, hij is immers al opgeslaan, maar de geurbron is uitputtelijk omdat hij het meisje moet vermoorden om haar geur te hebben, en eenmaal vermoord + het parfum is opgebruikt, kan hij geen bijmaken. Oplossing: vrede nemen met het probleem, en als het parfum op is, sterven). In die tussentijd zal hij, “de meester der geuren”, zich specialiseren in de meeste geperfectioneerde geurextractiemethoden van de Provence en van de rest van de wereld. Na zijn aankomst in het dorp meldt hij zich aan bij de meest prestigieuze (de meest prestigieuze?) parfumeriezaak van de stad: “Parfumerie Arnulfe”. Door de lage eisen die hij stelt op het vlak van huisvesting en werkvergoeding besluit Arnufle, de zaakvoerster, hem meteen aan te nemen. Sterk gemotiveerd begint Jean te experimenteren met de nieuwe extratiemethoden die hem helpen de geur van bepaalde zaken over te nemen. Eenmaal de technieken aangeleerd start hij met de aanleg van een collectie persoonlijke geuren. Om te beginnen bereidt hij een onopvallendheidsgeur , maar deze blijkt totaal ongepast te zijn in sommige omstandigheden. Voor zulke gevallen eist Jean een sterker ruikend parfum. Op die manier creert Grenouille wel vijftien verschillende soorten geuren. Door de pas aangeleerde ‘invettingstechniek’ slaagt hij er ook in de geur van dieren in zijn parfum te verwerken, op voorwaarde dat hij deze dieren doodt. Hij zal dus ook begeerlijke meisjes moeten doden om hun geur vast te leggen in een parfum.

(2 jaar later) De wachttijd is verstreken en de geur van het meisje dat hij 2 jaar geleden op zijn wandeling door Grasse ontmoette neust onweerstaanbaar lekker. Grenouille maakt gebruik van zijn onopvallendheidsgeur om de moord onopgemerkt te laten verlopen. Door zijn invettingstechniek maakt hij haar geur tot de zijne. Nu is Jean-Baptiste in het bezit van zijn eerste geurcomponent. De moordzaak bleef onopgelost en dat stelt de moordenaar gerust. Grenouille zet ongemoeid zijn zoektocht verder en hij brengt in datzelfde jaar nog 2 andere meisjes om het leven. Stilaan raakt Grasse in wanhoop en op veel beterschap mag het Zuid-Franse stadje niet rekenen. De inwoners worden radeloos ongerust als in het daaropvolgende jaar nog 21 andere tienermeisjes worden vermoord. Er worden klopjachten en zoektochten georganiseerd maar allen zonder enig resultaat. Jean bereidt ondertussen ongestoord zijn liefdesgeur. Hij weet dat het steeds moeilijker wordt zijn moordplannen uit te voeren en daarom (is het daarom dat hij een tijdje wacht? Dat wist ik niet) ziet hij zich genoodzaakt zijn plannen tijdelijk te annuleren. De normale gang van zaken keert terug in de verontruste stad, Grasse herademt.

Antoine Richis, een man van adel, vertrouwt deze situatie niet. Hij beschermt ten alle koste zijn mooie 16-jarige dochter; Richis is er namelijk vast van overtuigd dat de moordenaar haar ergens opwacht en dat hij zal toeslaan op het meest gepaste moment. Richis vertrekt naar La Napoule waar een huwelijkskandidaat zijn dochter opwacht. Hij verdubbelt zijn aantal nachtwakers en hij doet er nog een paar onkosten bovenop om er zeker van te zijn dat zijn dochter de bruidschat in ontvangst mag nemen. Op zijn weg naar La Napoule overnacht hijzelf, zijn dochter en zijn companen in een herberg midden in het bos. (hoe zat het ook alweer met al die plaatsen, … hij brent zijn dochter voorlopig naar een klooster op een van de eilanden van ‘Lerin’ /  daarna spreekt hij in Vence af met zijn notaris, hij wil zijn dochter laten huwen met een man van adel en ervoor zorgen dat ze geen maagd meer is/ hij weet immers dat de moordenaar enkel maagden wil hebben) Wat de rijke man niet wist is dat ten huize van Richis zelf, Grenouille al een hele tijd een oogje in het zeil hielt. De moordenaar was dus op de hoogte van zijn vertrek en hij had Richis dan ook nauwgezet achtervolgd. (Grenouille komt toevallig op de hoogte van het vertrek en zet de achtervolging in op basis van zijn reukorgaan, hij logeert in dezelfde herberg als Richis en Laure=het meisje)

Jean weet dat het moment om toe te slaan is aangebroken. ’s Nachts dringt hij de zaak (de slaapkamer in de herberg) binnen en vermoordt hij er het mooie meisje waarna hij in alle stilte zich van haar geur berooft. Bij het eerste ochtendgloren verlaat hij de herberg en vlucht hij met het meisje !! haar kleding, haar haar en haar geur het bos in. Wanneer Richis ontwaakt en zijn dochter dood aantreft in haar bed slaat hij groot alarm. De onbekende seriemoordenaar heeft zijn zoveelste tol geëist en de hele stad verkeert in een diepe chaos. Ditmaal leidt de klopjacht tot bij de juiste dader. Het haar en de kleding van Richis' dochter worden als bewijsmateriaal in beslag genomen. Grenouille, die zelf vindt dat hij geen belangen heeft bij het ontkennen van de talrijke moorden, wordt beschuldigd en terechtgesteld. Door Jean’s verrukkelijke gesynthetiseerde lichaamsgeur van 'onschuld, jeugd en ongereptheid en erotiek' kan niemand hem bij de terechtstelling nog als de moordenaar aanzien. Sterker nog, iedereen wordt gek van extase en er vindt een geweldige orgie plaats . Grenouille maakt van de gelegenheid gebruik en hij vlucht terug naar zijn geboortestad. Druot, Arnulfe’s metgezel, wordt in zijn plaats terechtgesteld.

Als hij in Parijs aankomt giet hij temidden van de grote markt (op la Cimmetière des innocents, de meest stinkende plek in Parijs en dus op aarde) de hele flacon liefdesparfum over zich heen. De volksmassa (de boeven die daar rondhangen) wordt door de onbeschrijfelijke welriekende geur verrast en ze beschouwen Jean als een afgezant van God. (ik zou eerder zeggen: ze voelden zich naar hem toegezogen en begeerte en extase maakten zich meester van hen) De liefde van de omstaanders wordt zo groot dat Jean-Baptiste Grenouille in stukken uit elkaar wordt gescheurd en wordt opgegeten.