Das Parfum
Titel
Das Parfum, die Geschichte eines Mörders
Autor
Patrick Süskind
Verlag
Diogenes Verlag AG Zürich
Tijd en plaats
Het verhaal speelt zich af van 1738 t/m 1769 (de vertelde
tijd is dus ongeveer 30 jaar). Het speelt zich af in vier verschillende
plaatsen in Frankrijk, nl. Parijs, het massief van Auvergne, Montpellier
en Grasse.
Vertelsituatie
Het verhaal wordt verteld door een veel wetende verteller. Je
komt vooral de gedachten en gevoelens van de hoofdpersoon, Grenouille,
te weten, maar er zijn ook delen in het verhaal waarin je Grenouille
even helemaal niet tegenkomt en de schrijver alleen over andere personen
vertelt (meer in het algemeen). Het verhaal wordt in de Preäsens
verteld.
Het hele verhaal is chronologisch verteld.
Personen
De eigenlijke hoofdpersoon is Jean-Baptiste Grenouille.
Grenouille is een wees die op 17 juli 1938 geboren werd achter een
viskraam. Hij heeft een uitstekende, bijna bovennatuurlijke, gevoelige
neus. Hij denkt zelfs in geuren. Hij heeft zelf tot zijn eigen verbazing
helemaal geen geur en dat vindt hij verschrikkelijk… Verder is hij heel
eenzaam en wordt hij vaak niet begrepen door de buitenwereld. Ik vind
dat Grenouille over het algemeen een levensecht persoon had kunnen zijn.
Toch zijn er ook een hoop dingen die gebeuren die niet echt
geloofwaardig zijn.
Structuur
Het verhaal is moeilijk in te delen in een inleiding,
middenstuk en een slot. Grofweg zou je het als volgt kunnen doen:
Einleitung: Grenouille komt er achter dat hij een meer dan uitstekend
reukorgaan heeft.
Verwicklung: Grenouille ontdekt dat hij zelf geen eigen lichaamsgeur
heeft. Daarop wil hij de ideale lichaamsgeur creëren voor zichzelf.
Lösung: Grenouille kan zijn eigen welbegeerde lichaamgeur samenstellen,
maar het geeft hem toch niet wat hij zoekt en pleegt zelfmoord.
Titelverklaring
De titel betekent letterlijk "Het parfum, het verhaal van een
moordenaar". Dit slaat op het feit dat de hoofdpersoon in het boek, door
middel van moorden te plegen, hoopt zijn doel (het vinden van de ideale
geur) te bereiken.
Thema
Het thema van het verhaal is dat iets wat ideaal lijkt, niet
altijd ideaal hoeft te zijn. Grenouille dacht dat als hij de ideale geur
eenmaal in zijn bezit zou hebben, hij zich eindelijk volmaakt zou
voelen. Maar toen hij die geur eindelijk had, vond hij toch geen
genoegdoening, ondanks dat de geur wel deed wat hij ervan verwachte.
Genre
Het verhaal was een roman.
Het verhaal
Achtendertig jaren in de 18de eeuw zijn inmiddels verstreken
wanneer Jean-Baptiste Grenouille geboren wordt. Zijn o-zo dankbare
moeder laat hem onbezorgd en zonder enige wroeging op straat achter,
waar de wanordelijk geplaatste kasseien van de ‘Rue aux Fers’, de meest
stinkende straat van Parijs, het levenslicht van de pasgeborene
weerkaatsen. Wanneer de moeder opmerkt dat de huilende baby de aandacht
van de voorbijgangers trekt wil ze hem vermoorden. Het onmens wordt op
heterdaad betrapt en wordt diezelfde dag nog terechtgesteld op de markt
van Parijs. La Fosse, de wijkagent die belast is met de zaak, laat de
voogdij van het kind over aan het ‘Saint-Merri klooster’. Maar de pater
van het klooster die verantwoordelijk gesteld is voor het algemeen
welzijn van het weeskind beweert dat de pasgeborene een afstammeling is
van de duivel, aangezien Grenouille geen lichaamsgeur bezit. Toch kan de
pater met zijn belachelijke argumentatie de agent niet overtuigen van
het feit dat het hier wel degelijk om een duivelskind zou gaan. De
geestelijke blijft echter het voogdijschap weigeren zodat de wijkagent
zich genoodzaakt ziet ten huize van Madame Gaillard, een pleegmoeder,
aan te kloppen. Hier wordt Jean de komende 8 jaar onder haar hoede
geplaatst. Door zijn aartslelijke, kleine gestalte en zijn bijzondere
bezigheden wordt Grenouille moeilijk geaccepteerd door de rest van
Gaillard’s kinderen. Jean tracht zich te verdiepen in zijn eigen
fantasiewereld en hij gedraagt zich als een buitenbeentje. Na Gaillard’s
dood komt de wees terecht bij een leerlooier, Grimal genaamd. Grimal
verplicht Jean-Baptiste hard te werken waarbij Jean er in slaagt enige
status te verwerven: Jean is namelijk immuun geworden tegen een
gevaarlijke leerlooierziekte waardoor hij veel meer werk dan de andere
leerlingen kan verrichten. Ondertussen is Grenouille zich ook al bewust
geworden van het feit dat zijn reukorgaan zich overontwikkeld heeft. Hij
is in staat elke geur (hoe complex het luchtje ook mag zijn
samengesteld) te ontleden, op te slaan in zijn geheugen en op elk moment
van de dag diezelfde geur weer op te snuiven.
Hij beschouwt ‘la ville de Paris’ als het rijk der
geuren en hij wil dan ook alle uithoeken van Parijs olfactorisch
waarnemen. Wanneer hij dan op reuktocht gaat wordt hij plots verrast
door een nieuwe geurbron. Deze opmerkelijke geur, die hij nog nooit
eerder geroken had, kwam van een mooi, roodharig meisje. Het meisje in
kwestie liet hem koud, het was haar geur die hij moest hebben en dus
vermoorde hij haar in koelen bloede, waarna hij haar geur zorgvuldig
bewaarde en opsloeg in zijn geheugen.
Op een zekere dag krijgt hij van Grimal de opdracht
een leren lap te bezorgen aan de Parijse parfumier ‘Guiseppe Baldini’.
Deze ongelukkige en weinig creatieve parfumier is wanhopig op zoek naar
een nieuw soort parfum om zijn lederen vellen te besproeien. Wanneer
Jean bij Baldini aanklopt trekt hij woedend de deur open en rukt hij de
lederen vellen uit Grenouille’s handen. Ongevraagd stapt de jongen de
winkel binnen en begint hij geheel instinctief een eigenzinnige parfum
te creëren. De stomverbaasde Guiseppe moet tot zijn grote ergernis
vaststellen dat de geur ontzettend lekker ruikt. Onmiddellijk snelt de
vakman zich naar Grimal en na een kort gesprek koopt hij zijn leerling
over. Hoewel Baldini Grenouille de komende drie jaren zou uitbuiten
ervaarde Jean-Baptiste zijn dagdagelijkse klusjes eerder als een amusant
tijdverdrijf. Wanneer hij beseft dat hij lang niet alle geuren, zoals
glas, hout, enz…kan namaken groeit de frustratie en wordt Grenouille
ernstig ziek. Als hij dan te horen krijgt dat er nog andere
geurtechnieken dan alleen maar persen en destilleren bestaan, geneest
Grenouille als bij wonder. Guiseppe, die weet dat hij zijn rijkdommen
aan Jean te danken heeft, gunt hem de gelegenheid naar het Zuiden van
Frankrijk te reizen waar de meer gesofisticeerde geurmethoden hem
opwachten. Enkele uren na zijn vertrek stort het huis van Baldini in.
Door de overvloedige regenval kon de stenen brugconstructie, waarop het
huis van Baldini was gebouwd, niet meer standhouden. De hele zaak
stortte in een mum van tijd de Seine in zodat er van de hele inboedel
niets meer te redden viel. Letterlijk alles spoelde met de rivier mee:
de destillatieketel, Meneer en Mevrouw Baldini, de geurmiddelen, alsook
het boekje met de parfumformules.
Grenouille is er zeker van dat zijn neus hem de juiste
weg aanwijst, het fungeert als kompas. Op zijn weg naar het zuiden wordt
Jean-Baptiste verliefd op de heerlijk gezonde buitenlucht van het Franse
platteland. Tijdens een fikse regenbui schuilt de jongeman in een holte
van een grot . Hier heeft Grenouille het naar zijn zin en hij valt er in
een diepe slaap. Totaal onbewust droomt hij zeven jaar lang aan een stuk
door. Opeens schiet J-B wakker, zijn droom was eerder op een nachtmerrie
gaan lijken toen hij in zijn slaap ontdekte dat hij geen lichaamsgeur
bezat. De jongeman was razend en tegelijk diep verontwaardigd als hij
vaststelde dat hij inderdaad niet geurde. Hij verliet meteen de grot en
zette onmiddellijk zijn tocht naar het Zuidelijke Frankrijk verder.
Grenouille zag er verschrikkelijk uit: hij had een meterslange baard die
bijna zo lang was als zijn vingernagels. Toen Taillade-Espinasse, een
Franse wetenschapper, vernam dat er in Pierrefort een individu was
aangetroffen dat zeven jaar lang in een grot verbleven had, volledig
omsloten van de buitenwereld en omgeven door het aardgas dat zich in de
grot bevond, begaf hij zich zo snel mogelijk naar het dorpje waar hij
zocht naar de befaamde holbewoner. Eenmaal Grenouille te hebben
gevonden, oefende hij allerlei experimenten op hem uit en probeerde de
wetenschapper dit gebeuren theoretisch zo goed mogelijk te verklaren.
Zijn ‘fluidale theorie’ wordt een succes en Espinasse
een beroemd geneesheer. Als het proefkonijn zit te fantaseren over de
samenstelling van zijn meesterlijk parfum, filosofeert Espinasse over de
eeuwige jeugd. De overmoedige wetenschapper is van plan om zich na de
beklimming van de ‘Pic du Canigou’ op grote hoogte bloot te stellen aan
de meest zuivere en vitale lucht van de wereld. Hij is er zeker van dat
deze blootstelling hem de eeuwige jeugd schenken zal en hij als
jongeling zal terugkeren; maar zijn theorie stuikt in elkaar als hij het
leven laat tijdens de beklimming van de berg. Van groot belang voor
Jean-Baptiste is dat Espinasse hem de mogelijkheid biedt tot het creëren
van een eigen mensengeur. Jean slaagt hier natuurlijk in en na zich met
dit parfum te hebben besprenkeld neemt Grenouille voor het eerst in zijn
leven een gevoel van voldoening en geluk waar. Ineens schiet een
waanzinnig idee hem te binnen : “ Ik creëer een parfum dat alle mensen
van mij houden doet.” Om dit te kunnen verwezenlijken moet Jean eerst in
het Zuiden van het land zien te geraken, pas dan kan hij in zijn
levensopdracht slagen.
Met een rugzak dat hem voorziet van de nodige middelen
trekt Grenouille naar Grasse, een typische Zuid-Franse stad. Guiseppe
sprak altijd met veel genoegdoening over deze handelsmetropool van
geurstoffen, parfumerie- en zeepwaren. Tijdens zijn wandeling doorheen
de stad snuift Jean de geur van het roodharige meisje in Parijs weer op;
Jean ziet zijn levensdroom in vervulling komen. Dit keer is de geur
afkomstig van een jong en kwetsbaar meisje. De geurspecialist is vast en
zeker van plan deze geur te gebruiken in de zoektocht naar zijn
liefdesparfum. Maar dan, zo oordeelt hijzelf, zal hij nog een tweetal
jaren moeten wachten alvorens het meisje en haar onweerstaanbare
lijfgeur pas echt tot rijping komen. Tot Jean’s grote verbazing en ten
alle frustratie moet hij vaststellen dat de geur vergankelijk is. Zijn
geheugen is niet in staat de geur op te slaan en dat maakt dat de
geurbron uitputtelijk is.
In die tussentijd zal hij, “de meester der geuren”,
zich specialiseren in de meeste geperfectioneerde geurextractiemethoden
van de Provence en van de rest van de wereld. Na zijn aankomst in het
dorp meldt hij zich aan bij de meest prestigieuze parfumeriezaak van de
stad: “Parfumerie Arnulfe”. Door de lage eisen die hij stelt op het vlak
van huisvesting en werkvergoeding besluit Arnufle, de zaakvoerster, hem
meteen aan te nemen. Sterk gemotiveerd begint Jean te experimenteren met
de nieuwe extratiemethoden die hem helpen de geur van bepaalde zaken
over te nemen. Eenmaal de technieken aangeleerd start hij met de aanleg
van een collectie persoonlijke geuren. Om te beginnen bereidt hij een
onopvallendheidsgeur , maar deze blijkt totaal ongepast te zijn in
sommige omstandigheden. Voor zulke gevallen eist Jean een sterker
ruikend parfum. Op die manier creert Grenouille wel vijftien
verschillende soorten geuren. Door de pas aangeleerde
‘invettingstechniek’ slaagt hij er ook in de geur van dieren in zijn
parfum te verwerken, op voorwaarde dat hij deze dieren doodt. Hij zal
dus ook begeerlijke meisjes moeten doden om hun geur vast te leggen in
een parfum.
(2 jaar later) De wachttijd is verstreken en de geur
van het meisje dat hij 2 jaar geleden op zijn wandeling door Grasse
ontmoette neust onweerstaanbaar lekker. Grenouille maakt gebruik van
zijn onopvallendheidsgeur om de moord onopgemerkt te laten verlopen.
Door zijn invettingstechniek maakt hij haar geur tot de zijne. Nu is
Jean-Baptiste in het bezit van zijn eerste geurcomponent. De moordzaak
bleef onopgelost en dat stelt de moordenaar gerust. Grenouille zet
ongemoeid zijn zoektocht verder en hij brengt in datzelfde jaar nog 2
andere meisjes om het leven. Stilaan raakt Grasse in wanhoop en op veel
beterschap mag het Zuid-Franse stadje niet rekenen. De inwoners worden
radeloos ongerust als in het daaropvolgende jaar nog 21 andere
tienermeisjes worden vermoord. Er worden klopjachten en zoektochten
georganiseerd maar allen zonder enig resultaat. Jean bereidt ondertussen
ongestoord zijn liefdesgeur. Hij weet dat het steeds moeilijker wordt
zijn moordplannen uit te voeren en daarom ziet hij zich genoodzaakt zijn
plannen tijdelijk te annuleren. De normale gang van zaken keert terug in
de verontruste stad, Grasse herademt.
Antoine Richis, een man van adel, vertrouwt deze
situatie niet. Hij beschermt ten alle koste zijn mooie 16-jarige
dochter; Richis is er namelijk vast van overtuigd dat de moordenaar haar
ergens opwacht en dat hij zal toeslaan op het meest gepaste moment.
Richis vertrekt naar La Napoule waar een huwelijkskandidaat zijn dochter
opwacht. Hij verdubbelt zijn aantal nachtwakers en hij doet er nog een
paar onkosten bovenop om er zeker van te zijn dat zijn dochter de
bruidschat in ontvangst mag nemen. Op zijn weg naar La Napoule overnacht
hijzelf, zijn dochter en zijn companen in een herberg midden in het bos.
Wat de rijke man niet wist is dat ten huize van Richis zelf, Grenouille
al een hele tijd een oogje in het zeil hielt. De moordenaar was dus op
de hoogte van zijn vertrek en hij had Richis dan ook nauwgezet
achtervolgd.
Jean weet dat het moment om toe te slaan is
aangebroken. ’s Nachts dringt hij de zaak binnen en vermoordt hij er het
mooie meisje waarna hij in alle stilte zich van haar geur berooft. Bij
het eerste ochtendgloren verlaat hij de herberg en vlucht hij met het
meisje, haar kleding, haar haar en haar geur het bos in. Wanneer Richis
ontwaakt en zijn dochter dood aantreft in haar bed slaat hij groot
alarm. De onbekende seriemoordenaar heeft zijn zoveelste tol geëist en
de hele stad verkeert in een diepe chaos. Ditmaal leidt de klopjacht tot
bij de juiste dader. Het haar en de kleding van Richis' dochter worden
als bewijsmateriaal in beslag genomen. Grenouille, die zelf vindt dat
hij geen belangen heeft bij het ontkennen van de talrijke moorden, wordt
beschuldigd en terechtgesteld. Door Jean’s verrukkelijke
gesynthetiseerde lichaamsgeur van 'onschuld, jeugd en ongereptheid en
erotiek' kan niemand hem bij de terechtstelling nog als de moordenaar
aanzien. Sterker nog, iedereen wordt gek van extase en er vindt een
geweldige orgie plaats . Grenouille maakt van de gelegenheid gebruik en
hij vlucht terug naar zijn geboortestad. Druot, Arnulfe’s metgezel,
wordt in zijn plaats terechtgesteld.
Als hij in Parijs aankomt giet hij temidden van de
grote markt de hele flacon liefdesparfum over zich heen. De volksmassa
wordt door de onbeschrijfelijke welriekende geur verrast en ze
beschouwen Jean als een afgezant van God. De liefde van de omstaanders
wordt zo groot dat Jean-Baptiste Grenouille in stukken uit elkaar wordt
gescheurd en wordt opgegeten.
Analytische visie
De titel wijst op het parfum dat hij wil maken. Het
hoofdkarakter is gedurig met parfums en geuren bezig. De bijtitel: "die
geschichte eines Morders"(het verhaal van een moordenaar) slaat op het
moordend karakter van het personage. Hij pleegt de moorden in functie
van zijn parfum
‘Het Parfum’ is ingedeeld in 51 hoofdstukken die op
hun beurt onderverdeeld zijn in 4 delen. Opvallend is dat ieder deel
eindigt met een sterfgeval, respectievelijk Baldini, de wetenschapper
Espinasse, Druot en tenslotte Grenouille zelf. In het boek wordt weinig
of niet gesproken, de monoloog domineert.
In ‘het parfum’ draait het voornamelijk om één
hoofdpersoon, Jean Baptiste Grenouille. Grenouille heeft een ontzettend
ontwikkeld reukorgaan, er is geen geur die aan Jean’s neus kan
ontsnappen. Geheel instinctief slaagt hij erin de meest geraffineerde
geuren te creëren. Als hij tot zijn grote verontwaardiging moet
vaststellen dat hijzelf, Jean- Baptiste Grenouille, geen eigen
lichaamsgeur bezit raakt hij in een hevige depressie. Hij zal dan ook
alles doen om aan deze noodsituatie te ontsnappen. Door zijn tegenslagen
en zijn miskend uiterlijk heeft Jean steeds kopzorgen waardoor hij
veelal depressief rondloopt. Maar tegelijk is Grenouille een stille
levensgenieter, hij houdt van de simpele dingen in het leven; dit durft
de lezer weleens te vergeten.
Ik analyseer chronologisch deze vier hoofdindelingen:
DEEL I
Het 1ste deel vertelt de jeugdige levensjaren van het
hoofdpersonage. Dit deel speelt zich enkel en alleen af in de Franse
hoofdstad en het beschrijft een tijdspanne van 14 jaar. In dit deel van
het boek wordt in de eerste plaats het karakter en de levenswijze van
het hoofdpersonage geschetst en verklaard.
Bij de geboorte van zijn hoofdpersonage wil de
schrijver de nadruk leggen op het toeval en de hiermee verbonden
onrechtvaardigheid van het leven. Grenouille is gedoemd een ellendig
leven te leiden. Dit wordt pas echt duidelijk als het hoofdpersonage
door Madame Gaillard geadopteerd wordt. Voor het eerst in zijn leven
vertoeft Jean-Baptiste in een gezelschap van leeftijdgenoten. Zijn
fysieke gebreken (een klein gestalte, een bochel op de rug, lelijk
aangezicht) en zijn intellectuele hoogbegaafdheid vermoeilijken zijn
maatschappelijke integratie. Door zijn intelligentie is hij zich meer
bewust van het leven. Zijn gebrek aan kinderlijke fantasie, daarentegen
maakt dat hij een saai, voorspelbaar en rustig leven leidt. Bijna
dagelijks wordt Grenouille uitgelachen en tot bloedens toe afgeranseld
door de groep kinderen. Hierdoor scheidt hij zich van de groep af en
wordt hij een eenzaat. Suskind tracht hier ‘de wet van de sterkste’ zo
goed mogelijk weer te geven. De eenzaamheid en zijn groot tekort aan
jeugdige fantasie bepalen zijn wijze van denken. Zo leert het
hoofdpersonage op jonge leeftijd reeds zijn gave te begrijpen en wordt
hij zich bewust van zijn benarde levenssituatie. Een jeugd zal Jean dus
nooit gekend hebben, evenmin als momenten van geluk en tederheid.
Het echte verhaal begint pas wanneer hij in de Parijse
parfumierzaak van Baldini tewerkgesteld wordt. Grenouille raakt zodanig
in de ban van al die geuren(en kleuren) zodat hij voor het eerst een
zeker gevoel van verliefdheid kan waarnemen. P. Suskind belicht de
negatieve kanten van de mens en hoe hij de liefde ervaart:
- Omwille van deze emotionele climax verliest Grenouille alle
zelfbeheersing en respect. Jean vermoordt het welriekend roodharige
meisje die hij tijdens zijn wekelijkse geurtocht tegen het lijf liep.
- Omwille van zijn verliefdheid raakt hij ernstig ziek als hij verneemt
dat hij lang niet alle geuren dupliceren kan. Nu Jean zich bewust is van
zijn onvermogen raakt hij niet alleen emotioneel maar ook fysisch
ontredderd. De schrijver wijt de ziekte aan het psychologische,
Grenouille’s wijze van denken.
Nu Jean van de liefde geproefd raakt hij in de ban van
deze emotie. Hieruit groeit later het verlangen naar een eigen
mensengeur . De liefde roept in Jean emoties van jaloezie en nijd op;
hij benijdt de mens met een geur die tot de liefde inspireren.
DEEL II
Dit deel omvat een periode van +/- 9 jaar en vertelt de
trektocht van Grenouille naar het Zuiden en zijn ervaringen met de
wetenschapper, Espinasse. Jean-Baptiste is nu gelukkiger dan hij ooit
was. Hij heeft zojuist een ongeneeslijk ziekte overleefd en de vrijheid
verworven. Suskind laat zijn personage van het leven genieten. Na een
ellendige levensperiode (=Deel I) slaagt de schrijver erin de levenlust
van zijn personage op te wekken. Grenouille zijn zelfvertrouwen groeit
en hij ervaart alles veel intenser dan voorheen. Jean beleeft hier het
manisch hoogtepunt van zijn leven. Opvallend in dit hoofddeel zijn de
nauwkeurige geur- en emotiebeschrijvingen en de uitstekende woordkeuze.
Deze prachtige beschrijvingen laten je toe de gedachtegangen van J-B
beter te begrijpen.
Jean verblijft dan de komende 7 levensjaren in de grot
. Aangezien hij geen enkele lijfgeur meer kan ruiken beschouwt hij deze
plaats als het punt dat het verst van de beschaafde wereld verwijderd
is.
Maar halfweg het 2de deel vindt de schrijver dat zijn
hoofdkarakter genoeg van de schoonheid van het leven heeft geproefd. Nu
zijn personage over een sterke moraal en een goede wil beschikt is het
weer tijd om hem mentaal af te breken. Als J-B vaststelt dat hij geen
lichaamsgeur bezit wordt hij bijna hysterisch. Om de totale geestelijke
aftakeling van Jean te voorkomen voegt Suskind aan zijn verhaal een
nieuw karakter toe, de wetenschapper, Taillade-Espinasse. Deze persoon
biedt Jean de keuze tot de creatie van een eigen lichaamsgeur over te
gaan. De mentale toestand van het persoon kent dus een acuut dieptepunt
om daarna weer langzaam in een stijgende lijn in een volgende
gevoelsclimax te resulteren.
In het tweede deel van het boek legt de schrijver de
nadruk op de vergangelijkheid van de emoties. Eerst moet men een intens
moment van geluk ervaren alvorens men van ongeluk spreken kan. (andersom
geldt dit natuurlijk ook) Suskind legt uit dat mooie, aangename momenten
vergankelijk zijn, evenals onaangename momenten. Tijdens een periode van
kommer en kwel ervaart men de negatieve kanten van het leven op het
moment zelf, terwijl men tijdens momenten van blijdschap pas achteraf
met de minder positieve zaken geconfronteerd wordt, om het anders te
zeggen: wat je ooit ervaren hebt mis je dan de volgende dag. (het
verlangen of geheugen is hiervoor verantwoordelijk)
Jean is zich van zijn geurloosheid bewust is en hij
zou alles doen om daarin verandering te brengen.
DEEL III
Het 3de deel van het boek speelt zich af in Grasse en het
beschrijft een periode van 3jaren. Hier vervolmaakt hij gedurende twee
jaar zijn opleiding tot parfumeur. Hij ontdekt dat hij de geur van
levende wezens kan bemachtigen maar hij moet ze dan wel doden. Jean moet
dus een belangrijke beslissing nemen, maar hij beslist niets, hij volgt
zijn instinct. Suskind wil weer dat het ongeluk zijn personage treft.
Hij laat Grenouille geen keuze, Grenouille had namelijk gezworen dat hij
eerst in zijn levensopdracht zou slagen alvorens zich van het leven te
beroven. Hij zou dan ook alles doen om zijn liefdesparfum te creëren.
Grenouille zelf heeft geen greintje medelijden met zijn slachtoffers
omdat hij die emotie zelf nooit gekend heeft. Jean kon inderdaad nooit
op iemands begrip of sympathie rekenen.
Als een bij die naar nectar zoekt of als een wolf die
zijn prooi besluipt gaat Suskind’s personage te werk: zuiver
instinctief.
Bedoelt de schrijver misschien dat de maatschappij
verantwoordelijk is voor haar seriemoordenaars en ze eigenhandig
aanmaakt?
Suskind legt kort uit hoe Jean moordend te werk gaat,
daarna schrijft hij nog korter en beknopter dat er in X maanden tijd nog
22 andere meisjes worden omgebracht. Het seriemoorden is dus zeker het
hoofdthema niet. Ik zou eerder zeggen dat de liefde het meest
belangrijke thema van het boek is aangezien deze emotie hem tot het
moorddadige aanzet.
Als Grenouille op het einde van dit deel gevangen
genomen wordt toont hij geen berouw voor zijn daden. Gedwee laat zich
leiden naar de plaats van zijn terechtstelling, Grenouille weet maar al
te goed dat zijn krachtig superparfum hem uit deze situatie zal redden.
Hij alleen weet wat voor gevoelens en genoegens dit parfum bij de mens
oproept. Het leespubliek realiseert zich de wonderlijke kracht van het
parfum niet. De invloed die het op de mensen uitoefent wordt onderschat.
Ik dacht dat het niet in Patrick’s aard lag om de
ontsnapping van zijn hoofdpersonage aan het wonderparfum toe te
schrijven, hiervoor is Suskind veel te vindingrijk. Suskind doet dit
toch, maar zijn leespubliek ontgoochelt hij niet; nooit. Ditmaal weet
hij de lezer te boeien door aan zijn parfum een ongekende
liefdesuitstraling toe te schrijven . Hierdoor weet Suskind zijn lezers
dermate te verrassen.
DEEL IV
Dit deel omvat slechts 1 hoofdstuk. Het omschrijft de
periode die Jean nodig heeft om terug in Parijs te geraken. Dit deel
vertelt ook het einde van het verhaal.
Na wat er zich in Grasse heeft afgespeeld, is
Grenouille in zijn nopjes, hij voelt zich als een engel op aarde. (veel
te goed dus) De schrijver maakt duidelijk dat zijn personage een
hoofdzonde begaat. Grenouille is hebzuchtig geworden, hij wil dat de
hele wereld hem bemint.
Als Jean-Baptiste zich bewust is van zijn kracht
spoedt hij zich naar de Franse hoofdstad. Daar maakt hij er misbruik van
en dat bekoopt hij het met zijn leven.
Wat Suskind hiermee wil zeggen:
Macht corrumpeert
Gerechtigheid triomfeert
|