Start
Omhoog

 

 Vulkanen 

Hoe ziet een vulkaan eruit?

 

 

 

 

 

 

Hoe werkt een vulkaan?

Bij veel vulkanen zit de kraterpijp verstopt met lava en stenen. De uitgang naar buiten is dus vol. Daardoor wordt de druk van het magma steeds groter. De mensen in de buurt van de vulkaan horen een onderaards gerommel, net onweer. Soms verschijnt een rookwolk boven de krater van de vulkaan. Als dat gebeurt zijn de meeste mensen snel verdwenen. De grond begint te trillen. Dan zijn er enorme knallen. De lavaprop is uit de kraterpijp gevlogen, zoals de kurk van een champagnefles. Stenen en as worden meters hoog de lucht in geslingerd. Als de prop uit de kraterpijp is, kan het magma naar buiten. Zo gauw het magma het aardoppervlak heeft bereikt, wordt het lava genoemd. De temperatuur van die lava ligt tussen de 600 °C en 1200 °C. Alles wat de lava op zijn weg naar onder tegenkomt, wordt verschroeit. De bovenste laag van de lava koelt heel snel af. De onderste laag blijft nog een tijdje doorstromen. Als alle lava weer gestold is, raakt de kraterpijp weer verstopt. Zo kan de aarde zich weer vullen tot er genoeg magma is voor een nieuwe uitbarsting.

Meestal werkt een vulkaan niet voortdurend. Tussen de uitbarstingen door zegt men dat de levende vulkaan sluimert. Als een vulkaan niet meer werkt, spreken we van een dode vulkaan. Het tegenovergestelde van een dode vulkaan is een actieve vulkaan. Een actieve vulkaan kan ieder ogenblik en zonder waarschuwing uitbarsten.

 

 

 

Verschillende soorten vulkanen


Vulkanen spuiten allemaal lava, je kunt ze toch in 3 verschillende groepen verdelen:

- dun vloeibare vulkanen
- vloeibare vulkanen
- dik vloeibare vulkanen

Het type waar de vulkaan onder valt ligt aan het materiaal dat bij een uitbarsting uit de vulkaan komt en aan de diepte van de magmahaard.


Dun vloeibare vulkanen

Onder de dun vloeibare vulkanen vallen:
- Hawaii-type
- Stromboli-type

Het Hawaii-type is anders dan alle andere typen. Het is geen berg, maar een meer van dun vloeibare lava. Dit type is altijd werkzaam.

Bij het Stromboli-type zijn de tijden tussen de uitbarstingen ongeveer gelijk. De dun vloeibare lava stijgt tot aan de kraterrand. Daarna worden bommen, slakken en as uitgespoten.

Vloeibare vulkanen

Onder vloeibare vulkanen vallen:
- Vulcano-type
- Vesuvius-type

Na een uitbarsting van het Vulcano-type komt er een korst op de lava. Deze korst komt heel erg onder druk te staan van gassen. Deze gassen zorgen er voor dat na een tijdje de druk zo groot wordt dat de korst breekt en dan wordt er as en lava hoog de lucht ingespoten.

Het Vesuvius-type is eigenlijk hetzelfde als het Vulcano-type, alleen is het Vesuvius-type krachtiger. Verder is er geen verschil tussen die twee.

Er is ook nog een type die valt onder dun vloeibare én vloeibare vulkanen. Dit type heet Pliniaans of Perret-type. Dit type begint net als het Vulcano-type, alleen komt er meer gas uit en kan de kraterpijp uitschuren, waardoor de aswolken hoger kunnen komen.
Dik vloeibare vulkanen

Onder de dik vloeibare vulkanen vallen:

- Merapi-type
- St-Vincent-type
- Pelée-type

Bij het Merapi-type wordt de lava door de kraterpijp omhoog geduwd en krijgt het gelijk een korst, daardoor onstaat een soort prop. Door de lava die nog steeds omhoog geduwd, komen er barsten in de korst. De prop breekt en de dik vloeibare lava stroomt naar beneden en veroorzaakt grote lawines.

Bij een uitbarsting van het St-Vincent-type komt er een mengsel uit de vulkaan. Dat mengsel bestaat uit gassen en pyroklastica. Pyroklastica is een verzamelnaam voor allerlei soorten stoffen die uit een vulkaan kunnen komen. Bij het uitstromen vergruist de pyroklastica en onstaat er een andere soort gas dat aërosol heet. Dit stroomt als een gloeiend hete wolk naar beneden.

Bij het Pelée-type onstaat er net als bij het Merapi-type een soort prop boven in de kraterpijp. Daardoor raakt de kraterpijp verstopt en blijft daaronder gas zitten waar as in vermengd is. Het gas schiet samen met het as en de lava de vulkaan uit en stroomt van de berg af.


Dun vloeibare vulkanen, vloeibare vulkanen en dik vloeibare vulkanen zijn dan wel verschillend, maar ze kunnen allemaal heel erge gevolgen hebben.
Grote Vulkaanuitbarstingen

Vulkanen hebben vroeger voor verschrikkelijke gevolgen gezorgd en dat doen ze nu nog steeds.

Een voorbeeld van een uitbarsting in de geschiedenis is het eiland Krakatau.
Deze uitbarsting was op 27 augustus 1883.
Bij deze uitbarsting was een hele harde knal te horen.
Deze knal was zo hard dat ze het in Australië, 3000 kilometer verder, er wakker van werden. Het gevolg van de uitbarsting was dat Krakatau in twee delen brak.
Dit veroorzaakte een 38 meter hoge vloedgolf.
De golven kwamen neer op de kusten van Java en Sumatra.
Deze golven sleurde 38.000 mensen mee de zee in.
Nog weken daarna vielen stenen als bommen vlak langs schepen in zee.
De golven die veroorzaakt werden door de uitbarsting van de vulkaan op Krakatau verspreidde zich over de hele wereld.
Zelfs het zeeniveau aan de west kust van Noord- en Zuid-Amerika steeg.



Nog een belangrijke vulkaanuitbarsting is die van de vulkaan Vesuvius.
Die ligt in Italië, bij Napels.
Op 24 augustus in het jaar 79 werd het plaatsje Pompeï bedekt door een aslaag van wel ongeveer 18 meter!
Hierbij kwamen meer dan 16.000 mensen om het leven. Maar een kwart van de inwoners bleven leven. De meeste mensen werden levend begraven of gingen dood door de giftige stoffen die overal binnen drong.


 

Het woord vulkaan komt van de Romeinse god Vulcanus, deze had onder de grond een werkplaats waar hij wapens maakte voor andere goden. Men geloofde dat de helpers van Vulcanus reuzen waren met 1 oog, de cyclopen. Goden en mensen vochten tegen elkaar, het gevolg daarvan waren de vulkaanuitbarstingen voor de christenen en in de middeleeuwen waren de kraters, de ingang naar de hel

 

 

 

Vragen of opmerkingen: redactie@kinderenwebhotel.be   
Copyright © 2004 Kinderen (Deze gegevens mogen enkel en alleen gebruikt worden voor schooldoeleinden en op niet-commerciële basis, en niet als informatie voor websites. Enkel links zijn toegelaten. )
De redactie kan niet verantwoordelijk worden gesteld voor eventuele fouten, of op ingezonden werken.