Start
Omhoog

 

 Magneten



Wat is een magneet en magnetisme?

Een magneet trekt andere metalen aan. Deze onzichtbare natuurkracht heet magnetisme. Magneten kunnen erg gevaarlijk zijn. Je ziet hun kracht niet maar deze is er wel. 



Er zijn magneten in verschillende vormen zoals, grote, kleine, lange, ronde, dikke, dunne, rechte of kromme. Lange rechte magneten heten staafmagneten. Magneten die een U-vorm hebben heten hoefijzermagneten omdat ze erg op de vorm van een hoefijzer lijken.
Je kun ook zelf een magneet maken. Als je een naald hebt en een magneet dan moet je met de magneet in een richting over de naald strijken. Als je dit lang genoeg doet wordt de naald ook een beetje magnetisch.


Hoe is het magnetisme ontdekt? (verhaal)
Heel lang geleden was er een een herder. Hij woonde in het dorpje Magnesia in Turkije. Met zijn schapen dwaalde hij elke dag over de heuvels. De herder had altijd zijn herdersstaf bij zich. Aan die staf zat een ijzeren punt. Op een dag was de herder bij een ondiep meertje. Hij roerde met zijn staf over de bodem van het meertje. Opeens merkte hij dat er een steen aan de ijzeren punt van zijn staf bleef kleven. De herder vond het maar een vreemde steen. Hij kon de steen er af halen, maar hij kon hem ook weer opplakken. De herder had een magneetijzersteen gevonden. Dat is een steen waar magnetisch ijzer in zit. Van magneetijzerstenen werden lang geleden de eerste magneten gemaakt.


Magnetisch veld.

Elke magneet heeft een gebied waar hij zijn kracht toont. Dat gebied is het magnetisch veld van de magneet. Als b.v. een paperclip in dit krachtveld van de magneet ligt wordt het aangetrokken en als het buiten de grens van het krachtveld ligt wordt het niet aangetrokken.

Je kan de kracht van een magneet ook met een instrument meten, de magnetometer. En dat is heel belangrijk om te weten als men magnetische velden in de ruimte en rond de planeten wil meten.

Magnetische polen.

Een magneet heeft een noord- en een zuidpool. De magnetische kracht is op deze polen het sterkst. Als je twee magneten hebt en je houdt twee gelijke polen naar elkaar dan stoten de magneten elkaar af. Maar als je de zuidpool van de ene magneet tegen de noordpool van een andere magneet legt dan trekken ze elkaar aan.  

Dus: twee dezelfde polen stoten elkaar af en twee verschillende polen trekken elkaar aan.



Waar wordt een magneet voor gebruikt?

Het kompas

Chinese schippers ontdekten heel lang geleden dat er met een magneetijzersteen nog iets vreemds aan de hand was. Zij lieten een langwerpige magneetijzersteen aan een touw hangen. De steen draaide elke keer naar dezelfde kant. Hij wees altijd met dezelfde punt naar het noorden. En met de andere punt naar het zuiden. Ze gebruikten de steen in hun zeilboten. Soms verdwaalden ze midden op zee. Als er een dikke mist was bijvoorbeeld. Welke kant moesten ze nu uit? Waar was het land? Ze hingen een magneetijzersteen aan een hengel voor aan het schip. Deze wees het noorden aan. En zo wisten ze ook meteen het oosten, het zuiden en het westen. Dit werd het kompas.

De dynamo

Met stroom kun je een magneet laten draaien. Maar andersom kan ook. Als je een magneet laat draaien kun je stroom maken. Dat gebeurt in een dynamo. Op je fiets zit een dynamo om de lamp te laten branden. Je duwt het wieltje van de dynamo tegen de band. In de dynamo gaat een magneet draaien. Die maakt elektriche stroom. De stroom gaat door draadjes  naar je voor- en achterlicht. De lamp brandt alleen als de dynamo draait. Als je stopt met fietsen gaat de lamp uit. De dynamo maakt dan geen stroom meer.

Magneten worden heel veel gebruikt!! Kijk maar eens bij je thuis of in je omgeving!

 

 

Vragen of opmerkingen: redactie@kinderenwebhotel.be   
Copyright © 2004 Kinderen (Deze gegevens mogen enkel en alleen gebruikt worden voor schooldoeleinden en op niet-commerciŽle basis, en niet als informatie voor websites. Enkel links zijn toegelaten. )
De redactie kan niet verantwoordelijk worden gesteld voor eventuele fouten, of op ingezonden werken.