Start
Omhoog

   Sterren

Wat zijn sterren?

Sterren zijn hele grote ballen, net zo als planeten. Alleen zijn er miljarden sterren aan de hemel. Ze lopen in een lijn. Die lijn heet de Melkweg. De zon is ook een ster. 

 

Wat is een melkweg?

Een melkweg is geen weg die van melk gemaakt is. Zoals ik al zei, het zijn een heleboel sterren achter elkaar. Als je verder naar links of rechts kijkt, dan zie je de sterren verminderen. De dichtstbijzijnde ster (na de zon) is Proxima Centauri. Hij staat maar liefst 40 biljard kilometer ver (= 4.2 lichtjaren). Moet je nagaan hoever de verste ster staat!

 

Hoe ontstaat een ster?

Een ster ontstaat wanneer een enorme gas- en stofwolk, die zich in de loop van miljarden jaren heeft gevormd, onder invloed van haar eigen zwaartekracht gaat samentrekken. De temperatuur in het midden stijgt tot miljoenen graden. Dan beginnen in het gas kernfusiereacties. Daaruit komt zoveel energie vrij dat de samentrekking stopt. De jonge ster begint constant te schijnen. 

 

Hoe sterren sterven?

Wanneer haar brandstof opraakt, zodra de gasvoorraden op zijn, kunnen de kernfusiereacties waardoor de ster kon schijnen niet langer plaatsvinden. Sterren sterven echter op verschillende manieren. Afhankelijk van hun massa. De meeste sterren, ook de zon, gebruiken hun kernbrandstof langzaam en leven miljarden jaren. Doven doen ze stilletjes. Massieve sterren zijn meer dan 10 keer zo groot als de zon. Ze leven snel en intens. Na amper een paar miljoen jaar ontwikkelen ze al een onstabiele kern. Dan nog een knal en het is gedaan. Maar zelfs in het geval van zo'n 'supernova' gaat het leven daarna gewoon verder. In de hitte en kracht van de explosie ontstaan nieuwe elementen en duizenden jaren later zullen nieuwe sterren ontstaan uit de puin van de explosie. 

 

Hoe zit een ster in elkaar?

Een ster ontstaat als er uit een wolk waterstofgas een grote bol ontstaat. Die bol begint heel klein en als hij klein is, trekt hij al ander waterstofgas aan. Hoe groter de bol wordt, hoe sterker hij ander gas aantrekt.
Uiteindelijk heeft de bol bijna alle waterstof aangetrokken die er in de buurt te vinden was. 

Je moet weten, dat de zon heel groot is. Meer dan 100 keer zo groot als de Aarde. Al het gewicht van het waterstofgas van de zon drukt heel hard op het gas middenin de zon. Dat gas wordt daar erg heet van. Op zeker moment gaan de atomen van het gas kapot.
Atomen zijn heel kleine deeltjes. Ze zijn zo klein dat je er wel een miljoen op een rijtje zou moeten leggen om een streepje van 1 millimeter te krijgen. Natuurlijk kun je zulke kleine dingetjes niet vastpakken!

Alles op de wereld, jijzelf ook, is van atomen 'gemaakt'.
Als de atomen in de zon in elkaar drukken, dan gaat er iets vreemds gebeuren. Uit waterstof ontstaat helium. Helium kan ook een gas zijn. De ballonnen die met een kaartje eraan omhoog vliegen, zijn gevuld met helium.
Als er in de zon van waterstof helium wordt gemaakt, dan komt daar heel veel warmte bij vrij. In de zon is het wel 10 miljoen graden!
Aan de buitenkant is het niet meer zo verschrikkelijk heet. Daar is het nog 'maar' 6.000 graden.

De zon kan heel lang zo werken. Zij geeft al 5 miljard jaar licht en het duurt waarschijnlijk nog 5 miljard jaar voordat de zon uitgewerkt is. Dan wordt de zon heel groot en ijl (of dun).
Aan het eind blijft er van de zon een gloeiende bol steenachtig spul over. Dat zal voornamelijk koolstof zijn. Dat is het zwarte goedje uit een batterij.
Die gloeiende bol, die ongeveer zo groot als de Aarde zal zijn, is aan het eind van het sterreleven helemaal afgekoeld en ziet er dan uit als een heel donker stuk steen.

Hoeveel sterren zijn er?

Het heelal zoals wij dat kennen bestaat uit groepen sterren, groot en klein. Nu moet je niet denken dat klein in de sterrenkunde ook echt klein is! Onze zon bijvoorbeeld is een ster en nog wel een kleine.
Toch is de diameter 1,4 miljoen kilometer. De diameter is de bol van links naar rechts. Denk maar aan een voetbal. Die is slechts zo'n 20 centimeter van links naar rechts. Dus de diameter van je voetbal is 20 centimeter.
Nu we het toch over die voetbal hebben: Als de voetbal de zon moet voorstellen, dan is de aarde daarbij vergeleken ongeveer zo groot als een speldeknop. Niet een gewone speld, maar zo een met een gekleurd plastic bolletje erop.

Grote sterren zijn wel duizend keer zo groot als onze zon. Sterren zijn soms net mensen, want het lijkt wel of ze de gezelligheid opzoeken. Veel sterren staan tamelijk dicht bij elkaar. Meer dan de helft van de sterren komen in tweetallen voor. Met elkaar vormen ze vaak een heel grote groep. Dat noemt men een sterrenhoop.
Vaak heeft zo'n sterrenhoop de vorm van een bol. Er zijn ook ontzettend veel sterrenstelsels. Dat zijn als het ware grote eilanden van sterren. Ze zien er uit als een supergroot spiegelei. Een draaiende schijf met wel zo'n 100.000.000.000 (honderd miljard) sterren.
Er zijn ook honderd miljard sterrenstelsels. Dus als je wilt weten hoeveel sterren er ongeveer zijn: honderd miljard maal honderd miljard. Die zijn we 's avonds niet allemaal.
Wij zien hoogstens zo'n tweeduizend sterren aan de hemel staan. Dat zijn allemaal sterren van ons eigen sterrenstelsel. Dat sterrenstelsel kunnen we ook zien: de Melkweg, die je als een lichte band aan de hemel ziet staan.

 

 

 

Vragen of opmerkingen: redactie@kinderenwebhotel.be   
Copyright © 2004 Kinderen (Deze gegevens mogen enkel en alleen gebruikt worden voor schooldoeleinden en op niet-commerciŽle basis, en niet als informatie voor websites. Enkel links zijn toegelaten. )
De redactie kan niet verantwoordelijk worden gesteld voor eventuele fouten, of op ingezonden werken.