Start
Omhoog

   De Orka 

 

Veldkenmerken

Een orka is zwart-wit, zijn huid voelt aan als rubber. De ronde borstvinnen zien eruit als peddels die lijken scheepszwaarden. Een orka wordt ook wel zwaardwalvis genoemd. Op zijn rug heeft hij een drie hoekige vin, mannetjes hebben die vin hoog en spits. Oudere mannetjes hebben hem bijna twee meter hoog. Aan de rugvin kun je zien dat een orka een orka is bij de rugvin zit ook nog een grijze vlek die het zadel heet. Naast de ogen heeft een orka een witte ronde vlek de buik en de keel zijn wit. Een volwassen orka mannetje kan bijna tien meter lang worden en weegt 10.000 kilo net zoveel als een vrachtwagen, vrouwtjes worden niet langer dan 8 meter en wegen ongeveer 3.000 kilo.

 

Longen

Een orka heeft longen, hij moet dus steeds boven water komen om adem te halen, dat doet hij met zijn neus, die zit bovenop zijn kop. De neusgaten vormen samen een gat, dat gat heet het blaasgat. Onder water gaat het blaasgat met sterke spieren dicht, zodat er geen water in zijn longen komt. Bij orka's staat de mond in verbinding met de maag, zo kan hij onder water eten zodat hij geen water in zijn longen krijgt. Als een orka uitademt doet hij dat door zijn neus hij blaast dan een beetje water mee de lucht in. Die lucht die hij uitademt is warm maar koelt snel af. Daardoor komt een witte wolk een dampwolk zo'n dampwolk is geen fontein maar vochtige lucht.

 

Spieren

Een orka heeft sterke spieren onderin zijn rug daarmee beweegt hij zijn staart onder het zwemmen, hij kan een snelheid van 64 km. per uur bereiken. Orka's kunnen goed duiken met gemak 350 meter diep ze kunnen ook lang onder water blijven namelijk 20 min. Orka's kunnen goed zien boven of onder water maakt niks uit, maar ze kunnen niet goed proeven en ruiken, gelukkig is het gevoel van de orka sterk ontwikkeld. De huid van een orka is zeer gevoelig, als je een orka namelijk met een vinger aan raakt voelt hij het. De oren van orka's werken ook goed, als een orka zijn prooi bijt hoort een soortgenoot het en komt er dan meteen aan om mee te eten.

 

Leeftijd

Een vrouwtjes orka kan in de vrije natuur 70 jaar worden, een mannetje leeft veel korter ongeveer 30 jaar [waarom hun korter leven weten we niet] Men weet pas hoe oud een orka is als hij dood is elk jaar vormt namelijk het trommelvlies een laagje was als je die waslaagjes gaat tellen weet je hoe oud die orka is geworden.

 

Voortplanting

Orka' s kunnen het hele jaar door paren, er is namelijk geen vaste paartijd. Een vrouwtjes orka krijgt om de 3 tot10 jaar een jong de draagtijd daarvan is 13 tot 16 maanden. Als de kop van het jong bij de geboorte te voorschijn komt draait het vrouwtje wiltin het rond zodat het jong er in een keer uit floept dan zwemt hij meteen met de moeder mee hij is dan ongeveer 2,5 meter lang. Het eerste wat de orka doet is de tepels van zijn moeder zoeken die liggen in de plooi van haar buik. Orka, s drinken onder water, het jong pakt de tepel met zijn tong dan duwt hij de speen tegen zijn gehemelte, dan spuit de moeder melk inde bek van het jong. De melk is erg vet, het drinken gebeurt snel want het jong moet telkens naar boven om adem te halen.,. Jonge orka's blijven meestal een jaar bij de moeder drinken daarna gaan ze zelf jagen.

 

Voedsel

Orka' s worden ook wel tijgers van de zee genoemd in Amerika heet hij Killer-Whale dat betekend: moordenaars walvis. Twee dieren laat hij met rust dat zijn volwassen walrussen die hebben namelijk slagtanden ook de Rosse franje poot laat hij met rust die lijken een beetje op grutto's ze laten hun met rust omdat zij walvisluizen van hun huid afpikken.

 

Jacht

Orka' s jagen vaak in groepen ze werken samen als ze een prooi vangen. Als er een school zalm langs komt gaan ze in hoefijzer vorm zwemmen met veel geluid drijven ze hun dan in de val. Een troep van 40 orka' s valt een walvis aan ze scheuren stukken uit de bek de tong en de vinnen tot dat hij dood bloed. Soms gaat een orka op het blaasgat liggen zodat hij geen adem kan halen en verdrinkt. Of de orka's zorgen ervoor dat hij niet boven water kan komen en alsnog stikt. Onderzoekers hebben gezien hoe orka' s golven maken zodat robben van ijsschotsen afglijden, zeehonden die niks door hebben worden met de staart van een ijsschots gegooid. Nog een orka-truc is met opzet tegen een walrus moeder opbotsen zodat haarjong van haar rug afvalt. In Zuid-Amerika hebben mensen gezien hoe orka's zich laten aanspoelen om robben te vangen.

 

Voorkomen

Orka's leven zoals je al door had in zeeŽn en Oceanen. Vooral in de buurt van de kust ze leven daar in scholen zo' n school kan uit 2 tot 90 orka' s bestaan. Een school word ook wel een kudde of groep genoemd.

Zo' n kudde, school of groep bestaat uit mannetjes [bullen] vrouwtjes [koeien] en jongen [kalfjes] het oudste vrouwtje heeft de leiding over de groep, de meeste mannetjes, vrouwtjes en jongen zijn familie van elkaar. In canada was een keer een groep van 260 orka' s die groep bestaat uit 30 kudden.

 

Verwanten

De verwanten van de orka zijn tandwalvissen en baleinwalvissen, tandwalvissen heten zo omdat ze tanden hebben, baleinwalvissen hebben baleinen. Dolfijnen zij ook verwanten van de orka, er zijn 31 soorten dolfijnen waarvan de orka het grootst is. Een orka is een zoogdier, hij heet zo omdat de jongen zogen een orka is ook warmbloedig net als wij . Veel zoogdieren hebben haar tegen de kou maar de orka niet, hij heeft een kale huid, hij leeft vaak in de buurt van koud water rond de noord- of zuidpool.

 Zien met oren

Een orka kan goed zien , hij heeft er niet veel aan in troebel of dieper water. Toch kan hij heel nauwkeurig zijn prooi vangen. Hij kan in troebel water zo zwemmen dat hij nergens tegenaan botst. Hij heeft net zo als veel walvisachtigen en vleermuizen een echo-locatiesysteem. Een echo-locatiesysteem werkt zo: eerst ademt hij lucht in, in het blaasgat zitten kleppen die klikkende geluiden maken als er lucht langs gaat, die geluiden stoot hij uit via zijn schedel, in de schedel vlak onder het voorhoofd zit een soort kussen van vet die heet meloen, de meloen maakt de klikgeluiden tot een krachtig signaal dat geluid wordt recht naar voren uitgezonden het gaat dan rechtdoor het water en botst bijvoorbeeld tegen een vis, de echo wordt opgevangen met zijn onderkaak, dit is iets heel bijzonders.

Geluiden uitzenden met de schedel en weer opvangen met de onderkaak.

Vanaf de onderkaak gaat het geluid met een buisje naar de oren, op die manier kan de orka door de echo bepalen wat er rondom hem zich in het water bevindt. Zo weet hij ook of er een prooi in de buurt is. Echo-locatiesysteem is dus een soort systeem om meer te weten te komen wat er om je heen gebeurt, je kunt zeggen dat orka's kunnen zien met hun oren.

Echo-locatiesysteem wordt gebruikt door tandwalvissen en niet of nauwelijks door baardwalvissen. Dolfijnen beschikken over een nauwkeurig echo-locatiesysteem, een geblinddoekte dolfijn kan draden ontdekken van 0,2 mm dik, hij zwemt er nooit tegenaan!

 

Praten

Orka's maken geluiden om met elkaar te kunnen praten. Door die geluiden houden de dieren contact met elkaar, onder water gaat het geluid heel ver.

Dieren die op 3 kilometer afstand zijn kunnen zo nog contact hebben, dat kan niet op het land. De taal van orka's heeft veel verschillende geluiden.

Sommige kun je alleen horen met speciale apparatuur. Wetenschappers onderzoeken de taal van orka's al tientallen jaren, hun taal lijkt ook veel ingewikkelder dan die van andere dieren, allen mensen maken het nog moeilijker. Ondanks al dat onderzoek weten we niet wat orka's allemaal met elkaar bespreken maar al die geluiden moeten wel een speciale betekenis hebben, dieren maken nooit zomaar geluiden, hoe orka's precies horen weten onderzoekers ook niet. De oren van orka's liggen verstopt in de huid, van binnen lijken de oren van die op een vleermuis.

 

Slimme orka's (intelligent)

We weten niet hoe orka's denken, we weten niet eens of ze denken maar dat orka's bepaalde dingen denken weten onderzoekers wel zeker, vooral hu taal is daarvan het bewijs.

Hoe intelligent ze zijn weten we niet. Je kunt het in ieder geval niet vergelijken met dat van de mens.

 

Leergierig

Orka's kunnen goed leren, ze kunnen moeilijke opdrachten uitvoeren.

Daardoor zijn het pientere dieren, maar hoe ze een opdracht moeten uitvoeren leren ze van een trainer.

Als een trainer dus intelligent is kan een orka veel leren, op zo'n manier kan je ook veel andere dieren iets leren.

 

Orka's en mensen (ongevaarlijk)

 

30 jaar geleden waren mensen bang voor orka's. Dat kwam omdat we de orka nog niet goed kenden.

Zeevaarders hadden namelijk gezien hoe een orka tekeer ging bij het vangen en doden van een prooi.

Bovendien hebben ze zijn angstaanjagende tanden gezien, daarom dachten ze dat de orka een gevaarlijk roofdier was.

Mensen zijn alleen nog nooit gedood.

Een keer is een surfer door een orka aangevallen maar hij werd meteen weer losgelaten

In 1988 beukte een orka van speelsheid een Engels schip in stukken, de boot zonk en de engelse surfer sprong in een rubberboot en werd verder met rust gelaten. Uren later werd hij door een vrachtschip gevonden.

 

De eerste kennismaking

Na dat er iets gebeurt was in 1965, kwamen we er achter dat de orka niet gevaarlijk was, een Canadese beeldhouwer had opdracht gekregen om een standbeeld van een orka te maken.

Dat standbeeld was voor een zeeaquarium voor de stad Vancouver.

De beeldhouwer wilde een voorbeeld hebben, daarom trok hij er opuit met zijn boot om een orka te schieten.

Dat deed hij met een harpoen, het lukte hem om er een te schieten, de geschoten orka bleef leven, hij deed hem in een net en zette hem in een afgezet stuk haven.

De orka wilde niet eten toen hij werd gedwongen en bleek hij heel vriendelijk te zijn voor mensen.

Duizenden mensen kwamen kijken, later kreeg hij de naam Moby Doll.

Voor het eerst kon een orka worden bestudeerd in gevangenschap.

Voor het eerst konden orka geluiden worden opgenomen en beluisterd, helaas stierf Moby Doll drie maande later.

Sinds die tijd zijn er veel orka's in dofinaria over de gehele wereld gehouden.

Nu zijn er nog ongeveer 120 orka's in dolfinaria

 

Muur van de dood

Orka' s zijn ongevaarlijk voor mensen maar we bedreigen de orka' s wel. De laatste tijd sterven er veel orka' s door netten van vissers. Op de Grote Oceaan varen vissersschepen met enorme netten. Die netten zijn soms 90 km lang en liggen tot 15 meter diep in de Oceaan. In deze netten worden tonijnen, zalm en pijlinktvissen gevangen. Zo' n net heet ook wel "Muur van de dood", er worden ook veel zeezoogdieren gevonden in zo' n net ook de orka. Ze kunnen dan niet meer naar boven om adem te halen dus verdrinken ze. Per 14 km net sterft er minstens een zeezoogdier.

 

Filmster

Walvisachtigen worden ook veel gebruikt in films zoals in Free Willy (bevrijd Willy) of de film Flipper. In Free Willy wordt orka Willy bevriend met een straatjongen en gebeuren er allemaal avonturen. De film Flipper is heel anders dat gaat namelijk over een dolfijn die ook wel allemaal avonturen beleeft maar dan op een heel andere manier.

 

Kunstjes(show)

Orka' s zijn heel populair dat komt door films maar ook door dolfinaria. In dolfinaria worden orka' s gebruikt om allerlei kunstjes te laten zien. Ze leren dat snel, al die kunstjes die ze doen, doen ze ook in de natuur. In het wild springen ze namelijk ook recht in het water omhoog. En slingeren ze met hun staart kwallen weg wat ze in een dolfinarium met een bal doen.

 

Harderwijk

Harderwijk is een dolfinarium, ze geven daar shows maar niet alleen dat ze vertellen ook over het leven van de zeezoogdieren en die beschermt zijn. De bekendste orka in Harderwijk was Gudrun, een IJslandse vrouwtjesorka van zes meter lang. Elf jaar heeft ze shows gegeven met andere dolfijnen. In november 1987 ging Gudrun op reis naar Seaworld in Florida in de Verenigde Staten, daar proberen ze namelijk orka' s te fokken. In Seaworld was voor Gudrun een maannetje uitgezocht. Gudrun heeft toen 2 jongen gekregen. Dolfinarium Harderwijk kreeg in ruil voor Gudrun een groep zwarte zwaardwalvissen.

 
 

Vragen of opmerkingen: redactie@kinderenwebhotel.be   
Copyright © 2004 Kinderen (Deze gegevens mogen enkel en alleen gebruikt worden voor schooldoeleinden en op niet-commerciŽle basis, en niet als informatie voor websites. Enkel links zijn toegelaten. )
De redactie kan niet verantwoordelijk worden gesteld voor eventuele fouten, of op ingezonden werken.