Start
Omhoog

    De Orang-oetang 

 

Bosmens
Mijn oom op Sumatra: zo zou je de orang-oetan kunnen noemen. Samen met de chimpansee en de gorilla behoort de orang-oetan tot de naaste verwanten van de mens. Dat is te zien aan zijn gewoonten en zijn gedrag, Ťn aan zijn naam. Want orang-oetan betekent 'bos-mens'.

Nog 30 duizend
De orang-oetan moet het echter niet van zijn familie hebben. Door toedoen van de mens is het aantal orangs de afgelopen tien jaar met dertig tot vijftig procent afgenomen. De orang-oetan staat te boek als 'kwetsbare diersoort', maar dat is volgens sommige deskundigen te zwak uitgedrukt. Op Borneo en Noord-Sumatra leven naar schatting maximaal 30 duizend orang-oetans in het wild. Afgezien van de apen in gevangenschap zijn dat alle overgebleven orang-oetans. En dan te weten dat er een eeuw geleden nog orang-oetans leefden op grote delen van het vasteland en de eilanden van Zuidoost-AziŽ.

Mango's en wangzakken

Er zijn twee ondersoorten: de 'abelii', die op Sumatra voorkomt, en de 'pygmaeus', die op Borneo leeft. Beide zijn in het tropisch regenwoud in hun element. Een wilde orang-oetan weegt maximaal 90 kilo en is hooguit 1 meter 40 lang. Een orang-oetan wordt in het wild niet ouder dan 40 jaar. Zijn favoriete menu bestaat uit vruchten. Zet een orang-oetan in een mango- of vijgenboom en je hebt urenlang geen last meer van hem. Ook andere planten en insecten eet hij graag.

Mannetjes-orangs zijn te herkennen aan hun wangzakken. Dit zijn flappen aan weerszijden van hun gezicht die een merkwaardig masker vormen. Zij hebben ook een keelzak, die ze opblazen om er luid mee te kunnen brullen. Vrouwtjes zijn een stuk kleiner (maximaal 48 kilo). Vanaf hun twaalfde jaar brengen ze eens in de vier tot zes jaar een jong ter wereld. Dat zijn er in hun hele leven dus niet meer dan vier tot vijf.

 

Alleen of in gezelschap
De orang-oetan is van alle mensapen het meest op zichzelf. Bijna elke dag maakt hij voor zichzelf een nieuwe slaapplaats, hoog in een boom. Mannetjes hebben een territorium van een paar vierkante kilometer, dat ze zonodig hardhandig verdedigen. Vrouwtjes zijn socialer en zoeken vaker elkaars gezelschap. Ook leven de jongen de eerste jaren bij hun moeder. Op hun zesde gaan ze echter 'op zichzelf wonen'.

Bedreigingen

Als echte 'bosmensen' brengen orang-oetans een groot deel van hun leven in bomen door. Op Sumatra, waar veel tijgers leven, zetten vrouwtjesapen uit voorzorg vrijwel nooit voet aan de grond. Ze bewegen zich voort door van tak naar tak te zwaaien. Daar hebben ze sterke armen voor nodig. De armen van een volwassen mannetje kunnen een spanwijdte van wel 2,5 meter hebben. Als hij staat, raken ze de grond.

 

Orang wordt dakloos
Orang-oetans hebben het boomslingeren tot een echte kunst verheven. Als manier van voortbewegen is het echter niet erg snel. Van dat minpunt maken jagers graag gebruik. Ze zijn vooral geÔnteresseerd in het vlees. In IndonesiŽ wordt regelmatig orang-oetan gegeten en ook daarbuiten groeit de vleeshandel sterk.
Verder zijn de schattige baby-orangs als huisdier erg populair. Omdat maar ťťn op de zeven aapjes zo'n ontvoering overleeft, kost deze handel hele generaties het leven. Weer andere apen komen per ongeluk terecht in een strik die door stropers voor andere diersoorten is uitgezet.

Het grootste gevaar voor de orang-oetan is echter het verdwijnen van zijn leefgebied. Vergeleken met twintig jaar geleden is dat maar liefst 80 procent kleiner geworden. Voor de houthandel zijn en worden grote stukken bos gekapt. Dat maakt heel wat orangs 'dakloos'. Hun langzame voortplanting maakt orang-oetans extra kwetsbaar. Uit berekeningen blijkt dat zelfs een kleine stijging van het sterftecijfer binnen drie eeuwen tot uitsterven zou kunnen leiden.


 
 

Vragen of opmerkingen: redactie@kinderenwebhotel.be   
Copyright © 2004 Kinderen (Deze gegevens mogen enkel en alleen gebruikt worden voor schooldoeleinden en op niet-commerciŽle basis, en niet als informatie voor websites. Enkel links zijn toegelaten. )
De redactie kan niet verantwoordelijk worden gesteld voor eventuele fouten, of op ingezonden werken.