Start
Omhoog

     Melk

 

In de melkerij

De melk wordt opgehaald bij de landbouwers met een grote gekoelde tankwagen die van verschillende boerderijen de melk ophaalt vooraleer deze in de zuivelfabriek af te leveren.


Eenmaal aangekomen ondergaat de melk verschillende bewerkingen.

  • De gekoelde rauwe melk wordt uit de tankwagen gepompt in grote opslagtanks. De opgehaalde melk heeft een varierend vetgehalte naargelang streek, periode in het jaar, soort koeien enz. Daarom wordt de melk eerst gestandardiseerd naar eenzelfde vetgehalte. Dit gebeurt meestal door afroming en door daarna een bepaalde hoeveelheid volle melk terug erbij te voegen.
    Het reeds overblijvende melkvet kan al gebruikt worden voor de produktie van boter, kaas of room.

 

  • De melk wordt nu verpompt om te worden gepasteuriseerd. Pasteurisatie is genoemd naar de uitvinder, de franse wetenschapper Louis Pasteur (1864). Deze behandeling verwarmt de melk tot ongeveer 72░C zodat de schadelijke bacterien die de melk snel zuur maken gedood worden. De melk wordt ongeveer 15 seconden op deze temperatuur gehouden en daarna snel afgekoeld tot een 4░C. Terwijl de melk gepateuriseerd wordt, gaat deze eveneens door een centrifuge die de melk zuivert van eventuele onzuiverheden die in de melk zouden zijn terechtgekomen..

 

  • Vervolgens wordt de melk gehomogeniseerd om de vetbolletjes gelijkmatig over de melk te verdelen. Aldus roomt de melk niet zo op als ze een tijdje blijft staan. De melk wordt hiervoor onder hoge druk door zeer kleine gaatjes gepompt. Dit breekt de vetbollejes in kleine deeltjes en verspreid ze gelijkmatig over de melk.

 

  • De temperatuur van de melk wordt gecontroleerd en vloeit vervolgens door een serie koude roestvrije stalen platen om afgekoeld te worden. De melk wordt nu in een gekoelde opslagtank bewaard en is klaar om verpakt te worden.
    Vanaf hier kan reeds de chocolade toegevoegd worden voor de lekkere chocomelk mmmmmmm....

 

  • De melk is nu klaar om verpakt te worden in karton, plastiek of glazen flessen.
    Meestal ondergaat de melk na pasteurisatie nog een van volgende warmtebehandelingen om een langere houdbaarheid te verkrijgen :

    - een UHT-sterilisatie (Ultra Hoge Temperatuur)
      Hiervoor wordt de melk verhit tot een 140░C Ó 150░C gedurende 2 Ó 4 seconden en steriel afgevuld in karton verpakking (Tetra Brik)

    - een tweetraps-sterilisatie
    Hiervoor wordt de melk eerst voorgesteriliseerd bij ong. 130░C gedurende enkele seconden en daarna (na afkoeling) afgevuld in glazen of plastic flessen om een 2e keer nagesteriliseerd te worden in de fles bij 110░C Ó 120░C gedurende ong. 20 minuten.

 

  • Eenmaal de melk "ingepakt" is, wordt ze in kartons of bakken gedaan en naargelang de noodzaak al dan niet gekoeld opgeslagen.

 

  • Dagelijks worden de zuivelprodukten bij ons door verschillende leveranciers gebracht om vervolgens tot bij jou school geleverd te worden

 

waaruit bestaat melk ?

 

Water

Melk bevat ongeveer 87% water.

Calcium voor sterke botten en een sterk gebit

Melk en melkprodukten vormen de voornaamste bron van calcium.
Calcium geeft aan de beenderen en het gebit hun stevigheid en hardheid.
Kinderen hebben niet alleen voldoende calcium nodig voor de groei
maar dit calcium zorgt ook voor de sterkte van de botten op latere leeftijd.
Melk bepaald dus niet alleen NU je gezondheid.

Vetstoffen

Volle melk levert ons zowat 36g melkvet per liter.
Het gaat om vetstoffen met een hoge voedingswaarde die zeer licht verteerbaar zijn.
(mager melk : 0g vet/liter, halfvolle melk : 1,5 g vet/liter, volle melk : 3,6 g vet/liter)

Eiwitten

Eiwitten of prote´nen bevatten aminozuren en zijn de bouwstenen die voor de bouw, groei en herstel van de lichaamscellen instaan.
Ze leveren eveneens het materiaal voor de vorming van antilichaamjes die een levensbelangrijke rol spelen in het beschermen van ons organisme tegen ziektekiemen.

Melksuiker of lactose

Lactose begunstigd de ontwikkeling in onze darmen van nuttige bacterien die op hun beurt andere schadelijke organismen uitschakelen.
Het melksuiker is een natuurlijk suiker dat de tanden niet aantast.
Tandartsen raden melk of water aan als de meest geschikte dranken voor kinderen.
Suikerhoudende softdrinks worden sterk afgeraden.

Vitamines

Melk is een uitstekende bron van vitamine B2.
We weten dat vitamine B2 de stofwisseling gunstig beinvloedt.
Volle melk is ook rijk aan vitamine A en D.
Vitamine A bevordert de groei, zorgt mee voor een gezonde huid en een goede klierwerking en behoedt ons voor ontstekingen.
Vitamine D helpt ons kalk opnemen en dit mineraal vastleggen in beenderen en gebit.

 

melk, welke melk ?

koe.gif (4231 bytes)

 

soorten consumptiemelk :

* volle melk : bevat min. 3,5g vet per 100g melk

* halfvolle melk : tussen 1,5g en 1,8g vet per 100g melk

* magere melk : max. 0,3g vet per 100g melk

* AA-melk : deze melk komt van bedrijven die zeer hygiensich te werk gaan en waar het melkvee onder voortdurende gezondheidscontrole staat. Alleen hoevemelk, volle of halfvolle melk die gepasteuriseerd of UHT behandeld is, kan het AA-label krijgen. AA-melk staat werkelijk voor prima melk.

* Hoevemelk : melk die uit de uier van de koe komt, noemen we rauwe melk. Omdat je die melk alleen op de hoeve kunt kopen zegt men ook hoevemelk. Rauwe, gekoelde melk is niet lang houdbaar en moet gekookt worden voor gebruik.

* Melkpoeder : is gedroogde melk

soorten gefermenteerde melkdranken :

* karnemelk of botermelk : bijprodukt bij de bereiding van boter uit zure room, vandaar de naam

* Kefir : gestremde melk met lichte alcoholgisting

* Yoghurt : wordt verkregen door de gelijktijdige werking in de melk van twee soorten bacteriŰn: Streptococcus thermophilus en Lactobacillus bulgaricus
           Meer info vindt je op onze yoghurt-pagina.

de meest gebruikte manieren om melk langer houdbaar te maken :

Melk is snel voor bederf vatbaar.
De meest gebuikte methode om ze langer houdbaar te maken is door verhitting.
Hierdoor worden de meeste of alle schadelijke bacteriŰn gedood.
Bewaarmiddelen komen er dus absoluut niet aan te pas !

* Gepasteuriseerde melk :
De melk wordt op een lage temperatuur verhit (72░-76░C) gedurende een korte tijd (15-20 sec)
Aldus worden de schadelijke bacteriŰn gedood en is de melk enkele dagen houdbaar in de koelkast.
Door de korte en lage temperatuurbehandeling smaakt de melk nog zeer goed naar verse hoevemelk.

* Gesteriliseerde melk :
de melk wordt 2 keer verhit:
Een eerste keer op 130░-140░ gedurende enkele seconden voor het afvullen in de fles
Een tweede keer na afvulling in de fles op 110░-120░ gedurende 10 tot 20 minuten
Aldus is de melk "steriel", lang houdbaar (verscheidene maanden)
Door de lange en hoge verhitting is de melk enigzins "beschadigd" ttz :
het vitamine-gehalte is veel lager en de melksuikers zijn wat gekarameliseerd: hierdoor is de melk niet meer zo wit en heeft ze een bepaald smaakverschil

* U.H.T.- melk :
de melk verhit tot 135░-145░ gedurende een 2-tal seconden en daarna kiemvrij afgevult
Door die korte maar hevige verhitting is de melk toch steriel en lang houdbaar (verscheiden weken).
Het vitamine-verlies en het smaakverschil is beperkt gebleven.

 

 

Vragen of opmerkingen: redactie@kinderenwebhotel.be   
Copyright ę 2004 Kinderen (Deze gegevens mogen enkel en alleen gebruikt worden voor schooldoeleinden en op niet-commerciŰle basis, en niet als informatie voor websites. Enkel links zijn toegelaten. )
De redactie kan niet verantwoordelijk worden gesteld voor eventuele fouten, of op ingezonden werken.