Start
Omhoog

     Insecten 

 

Waar zitten de oren van insecten?

Insecten hebben soms op de vreemdste plekken "oren" zitten. Vele sprinkhanen en krekels hebben een soort van trommelvliezen op hun buik of op hun voorpoten. Het zijn zeer dunne vliesjes die over een opening zijn gespannen. De vliesjes vangen de geluidstrillingen in de lucht op, net zoals de trommelvliezen in onze oren doen. Bij nachtvlinders bevinden de gehoororganen zich vaak aan weerskanten van de buik. Deze vlinders kunnen ook ultrasone geluiden opvangen, waardoor ze de vleermuis opmerken, die tijdens zijn jacht op nachtvlinders ultrasone geluiden maakt. Mannetjesmuggen hebben een speciaal orgaantje in hun geveerde antennen. Sommige behaarde rupsen horen met de haren die over hun hele lijf verspreid staan.  

Een nachtvlinder.

(foto van Gerrit Tyberghein)

Wat doen insecten met hun sprieten?

De sprieten of antennen van insecten zijn heel gevoelige zintuigen. Ze dienen in de eerste plaats om mee te ruiken, maar vele insecten gebruiken hun sprieten ook om te voelen, of zelfs om prooien mee te vangen. De sprieten zijn verschillend van vorm en grootte. Sommige zien eruit als fijne draden, andere als knotsen. Sommige sprieten zijn gezaagd, of geveerd, anderen vertonen een knik.

 

Waarom zijn er zoveel insecten?

Van alle dieren vormen de insecten de grootste klasse, en dat succes hebben ze te danken aan verschillende zaken:

Insecten zijn de enige ongewervelde die het luchtruim veroverd hebben. Ze hebben zich in de loop der tijden aan bijna alle milieus kunnen aanpassen.

Door hun geringe grootte hebben insecten niet zoveel voedsel nodig. In een kleine tuin kunnen wel 1000den insecten allemaal hun buikje rond eten. Bovendien zijn er zowel plantenetende als vleesetende insecten.

Klein zijn betekent ook dat ze zich vrij gemakkelijk kunnen verbergen voor vijanden. Zeker als ze dezelfde kleur hebben als het milieu waarin ze leven.

Insecten zijn ook vrij goed beschermd door hun uitwendig skelet, dat een soort harnas vormt en dat vooral bij kevers stevig kan zijn.  

De meikever.

(foto van Gerrit Tyberghein)

Een ander voordeel voor insecten is dat ze zich snel kunnen aanpassen aan veranderingen in hun leefmilieu. Mensen proberen  wel eens de insecten te verdelgen met een chemisch middel, maar al na enkele jaren werkt het niet meer omdat de insecten ertegen kunnen. Ze hebben zich dus weer aangepast.

Maar de belangrijkste reden van hun succes is toch wel hun snelle voortplanting. De meeste insecten leggen niet gewoon 1 of enkele eitjes, maar soms wel duizenden! De huisvlieg bijvoorbeeld kan van de lente tot de herfst wel 10 keer eitjes leggen, telkens 100 tot 200 eitjes.  

Waar vind je insecten?

Insecten vind je zowat overal. Ze hebben zowel het land als de lucht veroverd.

Er zijn echter maar weinig insecten die zich in het zeewater thuis voelen. Hoewel hier toch ook al een uitzondering is op gevonden. Buiten het zeewater zijn de insecten evenwel over de hele wereld verspreid. Maar de meeste soorten vind je natuurlijk in de tropen, waar het meeste voedsel te vinden is.  

Hebben alle insecten vleugels?

Een van de kenmerken van insecten is dat ze vleugels hebben, maar er zijn natuurlijk altijd uitzonderingen.

De vlo is in de loop der tijden haar vleugels kwijtgeraakt doordat zij als een parasiet op andere diersoorten ging leven. De mier heeft alleen maar in een bepaalde fase vleugels.  

De gaasvlieg dankt haar naam aan haar doorzichtige vleugels. In de lente zijn ze prachtig groen, in het najaar geel-bruin.

(foto van Gerrit Tyberghein)

Wat eten insecten?

Er is bijna niets dat niet op het menu van een insect staat. Geen enkele plant, zelfs niet de giftigste, is veilig. Insecten kunnen zelf de prooi zijn van andere insecten. De mestkever is voortdurend op zoek naar mest, de houtworm knaagt aan hout, de kleermot vreet gaten in allerlei stoffen...  

Hoeveel levens heeft een insect?

Bijna alle insecten moeten verscheidene keren van gedaante wisselen voordat ze volwassen zijn. Insecten met een volledige gedaanteverwisseling kennen 4 stadia: ei, larve, pop en volwassen dier. Soms gaat die ontwikkeling zeer vlug. De huisvlieg bijvoorbeeld doet er van ei tot volwassenen 10 dagen over. De meikever daarentegen heeft eerst al 3 jaar als larve en pop in de grond geleefd voordat hij zijn vleugels kan uitslaan.

Insecten met een onvolledige gedaanteverwisseling kennen 3 stadia: ei, larve en volwassen dier. Ze verpoppen dus niet. Wel zal de larve die steeds groter wordt, een aantal keer vervellen. Bij elke vervelling gaat het diertje meer op het volwassen insect lijken. Zo leven libellen 1 tot 5 jaar als larve in het water, waarbij ze 10 tot 15 keer vervellen. Krekels daarentegen zijn in enkele maanden tijd en na 4 vervellingen al volwassen.

Deze waterjuffer is voor de laatste keer verveld.

(foto van Gerrit Tyberghein)

De geboorte van een vlinderrupsje.

(foto van Gerrit Tyberghein)

 

Waar leggen insecten hun eitjes?

De larven die uit eitjes komen, moeten meteen voedsel kunnen vinden. Daarom zetten insecten hun eitjes af op plaatsen waar het voedsel te vinden is. Vlinders en andere plateneters leggen hun eitjes dikwijls op de onderkant van bladeren. Niet elk blad is daarvoor geschikt! Alle planten zijn namelijk niet even lekker!

Het lieveheersbeestje dat verlekkerd is op bladluizen, legt haar 200 eitjes meestal in de buurt van een luizenkolonie. Daar vinden de larven dan voldoende voedsel.

Sommige insecten, zoals muggen, zetten hun eitjes in het water af. Dat doen ze omdat de larven zich alleen maar in het water kunnen ontwikkelen.  

Welke insecten leven in het water?

Een aantal insecten legt eitjes in het water. De larven die uitkomen, leven een tijdlang in het water. De volwassen insecten zoeken de lucht of het land op.

Voorbeelden: muggen, libellen en ťťndagsvliegen.

Er zijn echter maar weinig insecten die hun hele leven lang in het water verblijven.

Voorbeelden: bootsmannetjes, schaatsenrijders, waterkevers.

 

Het bootsmannetje

(tekening van Anita Engelen)

De schaatsenrijder

(tekening van Anita Engelen)

 

 

 

Vragen of opmerkingen: redactie@kinderenwebhotel.be   
Copyright © 2004 Kinderen (Deze gegevens mogen enkel en alleen gebruikt worden voor schooldoeleinden en op niet-commerciŽle basis, en niet als informatie voor websites. Enkel links zijn toegelaten. )
De redactie kan niet verantwoordelijk worden gesteld voor eventuele fouten, of op ingezonden werken.